مقالات پزشکی

جدید ترین اخبار و مقالات در حوزه سلامت

آموزش و ارزیابی موسسه خیریه و دارالشفاء ثامن الائمه علیه السلام

بیماری ماکولار چیست ؟

این بیماری که با نام ماکولار شناخته می‌شود یکی از بیماری‌های شایع پوستی است که در سراسر جهان افراد بسیاری را به خود درگیر کرده است


ظهور لکه‌های تیره رنگ بر روی پوست عارضه‌ای است که ممکن است برای هر فرد رخ دهد و زیبایی او را به خطر بیاندازد. این بیماری که با نام ماکولار شناخته می‌شود یکی از بیماری‌های شایع پوستی است که در سراسر جهان افراد بسیاری را به خود درگیر کرده است

بیماری ماکولار چیست؟

تصور کنید پروتئین‌ها که اجزای سازنده‌ی بدنمان هستند، به‌جای انجام وظایف خود، در پوست جمع شده و توده‌هایی را تشکیل ‌دهند. این اتفاق ناخوشایند، آمیلوئیدوز پوستی نامیده می‌شود. در این بیماری، پروتئین‌ها به شکل غیرطبیعی تغییر شکل یافته و به "آمیلوئید" تبدیل می‌شوند و در پوست رسوب می‌کنند.

این رسوبات می‌توانند در نواحی مختلفی از بدن، به خصوص بالاتنه (پشت، کتف، بازو، سینه و شکم) ظاهر شوند. گاهی اوقات، آمیلوئیدوز پوستی به تنهایی رخ می‌دهد و سایر ارگان‌ها را درگیر نمی‌کند، اما در موارد دیگر، می‌تواند نشان‌دهنده‌ی مشکلی در سایر نقاط بدن مانند قلب، کلیه، سیستم عصبی یا دستگاه گوارش باشد.

 

علائم بیماری ماکولار

بیماری ماکولار خود را با یک سری علائم نشان می‌دهد. از مهم‌ترین این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

  • لکه‌های قهوه‌ای یا مایل به خاکستری: این لکه‌ها که "ماکول" نامیده می‌شوند، شایع‌ترین علامت آمیلوئیدوز پوستی هستند.
  • ضایعات برجسته: در برخی موارد، آمیلوئیدها می‌توانند توده‌های برجسته و خارش‌دار ایجاد کنند.
  • خشکی و شکنندگی پوست: رسوب آمیلوئید می‌تواند پوست را خشک و شکننده کند و آن را مستعد ترک خوردن و خونریزی نماید.
  • کاهش حس: در موارد نادر، تجمع آمیلوئید در اعصاب پوست می‌تواند منجر به بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن شود.
  • خارش: ضایعات پوستی ممکن است خارش‌دار باشند.
  • درد: در برخی موارد، ضایعات پوستی ممکن است دردناک شوند.

عوامل بروز بیماری ماکولار

دلایل متفاوتی وجود دارد که می‌تواند موجب بیماری ماکولار شوند یا خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. از مهم‌ترین این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عوامل ژنتیکی:

نقش وراثت در بروز آمیلوئیدوز پوستی انکارناپذیر است. برخی جهش‌های ژنی می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. به عنوان مثال، جهش در ژن LRPAP1  با نوع ارثی آمیلوئیدوز پوستی مرتبط است.

بیماری‌ التهابی:

بیماری‌های التهابی مزمن مانند آرتریت روماتوئید، بیماری التهابی روده و لوپوس می‌توانند زمینه‌ساز آمیلوئیدوز پوستی باشند. التهاب طولانی‌مدت می‌تواند منجر به تولید پروتئین‌های آمیلوئید شود.

عفونت‌:

برخی عفونت‌ها، به ویژه عفونت‌های مایکوباکتریایی، می‌توانند با تحریک سیستم ایمنی بدن به تولید پروتئین‌های آمیلوئید منجر شوند.

سن:

با افزایش سن، خطر ابتلا به آمیلوئیدوز پوستی به طور کلی افزایش می‌یابد.

دگیر عوامل:‌

عواملی همچون قرار گرفتن در معرض پرتو، ماساژ و تحریک زیاد پوست، بیماری‌های کلیوی، مصرف برخی از داروها و سرطان نیز می‌تواند ریسک این بیماری را افزایش دهد.

 

عدم درمان بیماری ماکولار پوستی می‌تواند یک سری عوارض جبران‌ناپذیر برای فرد به دنبال داشته باشد. از مهم‌ترین این بیماری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تخریب اندام‌ها

رسوبات آمیلوئید در پوست نه تنها ظاهر آن را تحت الشعاع قرار می‌دهند، بلکه می‌توانند به عملکرد طبیعی آن نیز آسیب برسانند. این رسوبات مخرب، غدد عرق، فولیکول‌های مو و رگ‌های خونی پوست را هدف قرار داده و منجر به خشکی، شکنندگی، ریزش مو و اختلالات گردش خون در این ناحیه می‌شوند.

 

  • نارسایی کلیه

در برخی موارد، آمیلوئیدوز پوستی می‌تواند به کلیه‌ها نیز سرایت کند و منجر به نارسایی کلیه شود. نارسایی کلیه، بیماری جدی و تهدید کننده‌ای است که نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارد.

 

  • مشکلات قلبی

ماکولار پوستی می‌تواند به قلب نیز سرایت کرده و منجر به کاردیومیوپاتی آمیلوئید شود. کاردیومیوپاتی آمیلوئید، بیماری قلبی جدی است که باعث ضعف عضله قلب، نارسایی قلبی و ناهنجاری‌های ریتم قلب می‌شود.

 

  • سرطان پوست

در موارد نادری، آمیلوئیدوز پوستی ممکن است خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان پوست را افزایش دهد.

 

  • کاهش کیفیت زندگی

علاوه بر عوارض جسمی، آمیلوئیدوز پوستی می‌تواند کیفیت زندگی فرد را نیز به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. خارش، درد و ظاهر ناخوشایند پوست می‌تواند باعث اضطراب، افسردگی و انزوا اجتماعی شود.

 

تشخیص بیماری ماکولار پوستی

تشخیص آمیلوئیدوز پوستی به دلیل نادر بودن این بیماری و شباهت علائم آن به سایر بیماری‌های پوستی، می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. با این حال، با اتکا به روش‌های مختلف تشخیصی می‌توان به طور دقیق این بیماری را شناسایی کرد.

اولین قدم در تشخیص آمیلوئیدوز پوستی، معاینه دقیق پوست توسط پزشک متخصص پوست (متخصص پوست) است. در این معاینه، پزشک به دنبال لکه‌های قهوه‌ای یا مایل به خاکستری، ضایعات برجسته و خارش‌دار، خشکی و شکنندگی پوست، بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن پوست و درد خواهد بود.

بیوپسی، قطعی‌ترین روش برای تشخیص آمیلوئیدوز پوستی است. در این روش، نمونه کوچکی از پوست بیمار برداشته شده و توسط متخصص آسیب‌شناسی بررسی می‌شود. متخصص آسیب‌شناسی با استفاده از رنگ‌های مخصوص، رسوبات آمیلوئید را در نمونه پوستی شناسایی می‌کند.

در برخی موارد، ممکن است پزشک برای تأیید تشخیص یا بررسی بیشتر، آزمایشات دیگری مانند آزمایش خون، آزمایش ادرار و تصویربرداری از پوست را تجویز کند.

 

درمان بیماری ماکولار

در حال حاضر هیچ درمانی قطعی برای آمیلوئیدوز پوستی وجود ندارد. با این حال، روش‌های درمانی مختلفی برای کنترل علائم بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن در دسترس است.

انتخاب روش درمانی مناسب به نوع و شدت بیماری، اندام‌های درگیر و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. در ادامه به برخی از روش‌های درمانی رایج آمیلوئیدوز پوستی اشاره می‌کنیم:

 

  • داروهای ضدالتهاب: این داروها می‌توانند به کاهش التهاب و خارش، که از علائم شایع آمیلوئیدوز پوستی هستند، کمک کنند.
  • کورتیکواستروئیدها: کورتیکواستروئیدها، به صورت موضعی یا خوراکی، می‌توانند التهاب و خارش را کاهش دهند.
  • داروهای ضد درد: داروهای ضد درد مانند استامینوفن و ایبوپروفن می‌توانند برای تسکین درد ناشی از آمیلوئیدوز پوستی استفاده شوند.
  • فتوتراپی: فتوتراپی، با استفاده از امواج نوری می‌تواند برای درمان برخی از انواع آمیلوئیدوز پوستی مفید باشد.
  • لیزر درمانی: لیزر درمانی نیز می‌تواند در درمان برخی از انواع آمیلوئیدوز پوستی موثر باشد.
  • درمان بیماری‌های زمینه‌ای: در صورتی که آمیلوئیدوز پوستی به دلیل بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید یا عفونت ایجاد شده باشد، درمان این بیماری‌ها می‌تواند به بهبود آمیلوئیدوز پوستی نیز کمک کند.
  • پلاسمافریز: پلاسمافریز، روشی است که در آن پلاسمای خون بیمار از سلول‌های خونی جدا شده و سپس با پلاسمای جدید جایگزین می‌شود. این روش می‌تواند برای از بین بردن پروتئین‌های آمیلوئید از خون بیمار مفید باشد.
  • پیوند کبد: در موارد شدید آمیلوئیدوز پوستی که کبد درگیر شده باشد، پیوند کبد ممکن است لازم باشد.

 

پیشگیری از بیماری ماکولار

علاوه بر درمان بیماری‌های زمینه‌ساز و پیشگیری از عفونت‌ها، می‌توان با کاهش برخی عوامل خطر، احتمال ابتلا به آمیلوئیدوز پوستی را نیز کاهش داد. به عنوان مثال:

 

  • کنترل وزن

 چاقی یک عامل خطر برای آمیلوئیدوز پوستی است. حفظ وزن سالم با رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به این بیماری کمک کند.

 

  • کاهش مصرف سیگار

سیگار کشیدن خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها، از جمله آمیلوئیدوز پوستی را افزایش می‌دهد. ترک سیگار می‌تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد.

محدود کردن قرار گرفتن در معرض پرتو: قرار گرفتن در معرض پرتوهای یونیزان مانند اشعه X و اشعه درمانی می‌تواند خطر ابتلا به آمیلوئیدوز پوستی را افزایش دهد. در صورت نیاز به انجام آزمایشات رادیوگرافی یا درمان‌های رادیوتراپی، باید از اقدامات احتیاطی مناسب برای محافظت از خود در برابر پرتو استفاده شود.

 

  • معاینات منظم

معاینات منظم توسط پزشک، به ویژه برای افرادی که در معرض خطر ابتلا به آمیلوئیدوز پوستی هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. تشخیص زودهنگام این بیماری می‌تواند به درمان سریع‌تر و مؤثرتر آن منجر شود و از پیشرفت بیماری و عوارض احتمالی آن جلوگیری کند.

 


1 ماه پیش